Eugeniusz Zamiatin

Jewgienij Iwanowicz Zamiatin (ros. Евгений Иванович Замятин; ur. 20 stycznia/1 lutego 1884 w Lebiedianie, zm. 10 marca 1937 w
Paryżu) -rosyjski dysydent, pisarz, dramaturg, satyryk, krytyk i publicysta. Autor antyutopijnej powieści "My", pierwowzoru "Roku
1984 Orwella" i "Nowego wspaniałego świata" Huxleya. Z zawodu inżynier - konstruktor okrętowy...

Jewgienij Iwanowicz Zamiatin (ros. Евгений Иванович Замятин; ur. 20 stycznia/1 lutego 1884 w Lebiedianie, zm. 10 marca 1937 w
Paryżu) -rosyjski dysydent, pisarz, dramaturg, satyryk, krytyk i publicysta. Autor antyutopijnej powieści "My", pierwowzoru "Roku
1984 Orwella" i "Nowego wspaniałego świata" Huxleya. Z zawodu inżynier - konstruktor okrętowy.
W 1908 r. zadebiutował jako literat. W 1911 r. powstała groteskowa, dobrze oceniona przez krytyków i czytelników, napisana w
duchu gogolowskim "Opowieść prowincjonalna". Rozgłos przyniosła Zamiatinowi antymilitarystyczna nowela z 1913 r. "Na końcu
świata" znana także pod tytułem "Gdzie diabeł mówi dobranoc". Finalnie publikacja została skonfiskowana przez cenzurę. W 1916 r.
podczas pobytu w Anglii napisał opowiadanie "Wyspiarze", które wydano w 1917 r. w Petersburgu, po powrocie pisarza do Rosji.
Pobyt w Wielkiej Brytanii znalazł odzwierciedlenie w powieści "Łowca ludzi" z 1921 r. Po powrocie do kraju Zamiatin zrezygnował z
pracy zawodowej i całkowicie oddał się pisaniu. Włączył się także bardzo aktywnie do życia kulturalnego Petersburga. Powstały
wówczas opowiadania "Mamaj", "Smok", "Jaskinia" przedstawiające apokaliptyczną wizję zdziczałej Rosji czasów wojny domowej.
Był członkiem kolegium redakcyjnego "Wsiemirnoj Litieratury", członkiem zarządu Wszechrosyjskiego Związku Pisarzy, zasiadał w
komitecie Domu Literatów i radzie Domu Sztuki,w wydawnictwie Grżebina, redagował czasopisma "Dom Iskusstw", "Sowriemiennyj
Zapad" i "Russkij Sowriemiennik". Swoje ówczesne przekonania polityczne zawarł w powieści zatytułowanej "My" (1920), która
ukazała się najpierw w tłumaczeniu na angielski (1924), czeski (1927) i francuski (1929), a dopiero w 1988 roku po rosyjsku w ZSRR.
( Pierwsze rosyjskojęzyczne wydanie miało miejsce w 1952 roku w Nowym Jorku.) Powieść ta była utopijną wizją totalitarnego
społeczeństwa przyszłości. Władze potraktowały ją jako szyderstwo z porewolucyjnego porządku, co stało się przyczyną
gwałtownych ataków na autora. W 1920 roku ukazał się drukiem, nie wystawiony na scenie, pierwszy dramat Zamiatina
zatytułowany "Stosy św. Dominika", który pozornie dotyczył czasów hiszpańskiej inkwizycji, a w rzeczywistości piętnował totalitarną
ideologię i metody terroru stosowane przez nową radziecką władzę. Atmosfera wrogości wokół Zamiatina narastała. W 1922 roku
został aresztowany. Nie skorzystał wówczas z propozycji wyjazdu w ramach podjętej przez rząd Lenina decyzji o wydaleniu za
granicę grupy rosyjskich filozofów i intelektualistów. Zarówno w swojej twórczości literackiej, jak i w publikacjach
teoretycznoliterackich, sprzeciwiał się wszelkim próbom narzucenia twórcom ideologicznego i estetycznego programu, a tym samym
dążeniom nowej władzy do zapewnienia sobie kontroli nad sztuką. W artykule "Boję się" opublikowanym w 1921 roku przedstawił
swoje obawy o dalsze losy rosyjskiej literatury: "Rzecz w tym, że prawdziwa literatura może pojawić się tylko tam, gdzie tworzą ją
nie sumienni i godni zaufania urzędnicy, ale szaleńcy, pustelnicy, heretycy, marzyciele, buntownicy, sceptycy. Jeśli jednak pisarz
musi być rozsądny, musi być po katolicku prawowierny, musi być doraźnie użyteczny (...) wówczas nie ma literatury z brązu, jest
jedynie papierowa, gazetowa, którą czyta się dziś, a jutro zawija się w nią gliniane mydło."
Zamiatin był programowym anarchistą. W Rosji carskiej krytykował carskie rządy i ich podporę - armię rosyjską. W Rosji radzieckiej
piętnował nadużycia nowej władzy, choć zarazem był jednym z najaktywniejszych organizatorów życia kulturalnego po 1917 roku.
Wroga atmosfera, która gęstniała wokół jego poczynań, zakaz publikowania wszelkich utworów, niezgoda samego Zamiatina na
administracyjne kierowanie sztuką skłoniły go do ponownego wyjazdu z Rosji. Dzięki wstawiennictwu Maksyma Gorkiego w 1931 roku
uzyskał zgodę na emigrację i wyjechał. Osiadł w Paryżu, gdzie zmarł w 1937 roku. (źródło informacji www.encyklopediateatru.pl/autorzy/2300/eugeniusz-zamiatin)
Jewgienij Zamiatin to także autor utworów scenicznych. Napisał m. in. dramat Ognie św. Dominika (Berlin 1922, wydanie polskie
1924), komedię Pchła (1925, wystawienie polskie 1963). Eseje literackie i szkice publicystyczne zebrane w tomie Lica (Nowy Jork,
1955). Polskie wybory: Ludzie jaskiniowi i inne opowiadania (1986 - poza cenzurą), Jaskinia (1993).

Więcej

Eugeniusz Zamiatin Znaleziono 1 produkt.

1 - 1 z 1 produktu.
1 - 1 z 1 produktu.